Pole elektromagnetyczne, a zasilacze UPS i szynoprzewody
Zasilacze UPS utrzymują zasilanie istotnych urządzeń podczas nagłych awarii prądu. Natomiast szynoprzewody odpowiadają za przesyłanie energii o bardzo wysokim natężeniu. Obydwa te elementy instalacji potrafią jednak wytwarzać silne pole elektromagnetyczne o częstotliwości sieciowej oraz jej harmonicznych. To, jak wysoki będzie poziom pola elektromagnetycznego na danym odcinku, zależy głównie od aktualnego obciążenia sieci, sposobu montażu i odległości od stanowiska pracy. Zadaniem pracodawcy jest dokładne namierzenie wszystkich źródeł emisji oraz wyznaczenie stref, w których przebywa obsługa. Sama dokumentacja techniczna od producenta to za mało, by rzetelnie ocenić realne warunki na hali czy w serwerowni.
Gdzie może wystąpić największa ekspozycja?
Najwyższych odczytów trzeba się spodziewać tuż przy kablach zasilających i dławikach. W samych zasilaczach UPS spore znaczenie mają pracujące prostowniki, akumulatory oraz falowniki. Przy szynoprzewodach istotne okazują się z kolei układy faz i dystans między przewodami. Choć natężenie pola elektromagnetycznego szybko spada wraz z oddalaniem się od źródła, warto dokładnie sprawdzić punkty serwisowe i miejsca codziennej obsługi. Dokładne badanie pola elektromagnetycznego musi brać pod uwagę nie tylko standardową pracę urządzeń, ale też sytuacje awaryjne.
Jak zaplanować pomiary PEM w zakładzie?
Żeby wykonać miarodajny pomiar pola elektromagnetycznego, trzeba najpierw poznać charakterystykę pracy instalacji i częstotliwości emitowane przez sprzęt. Punkty pomiarowe układa się bezpośrednio pod kątem miejsc, w których podczas pracy znajduje się głowa, tułów czy kończyny pracowników. Pomiary najlepiej przeprowadzić w momencie maksymalnego obciążenia układu, bo właśnie wtedy płyną największe prądy. Rzetelne pomiary elektromagnetyczne obejmują też odcinki łączące zasilacz z główną rozdzielnicą. Zebrane dane jasno odpowiedzą na pytanie, czy generowane pole elektromagnetyczne wymaga wyznaczenia stref o ograniczonej dostępności, co trzeba potem skrupulatnie opisać w sprawozdaniu.
Co należy sprawdzić w ocenie ryzyka?
Otrzymane wyniki trzeba odnieść bezpośrednio do norm i limitów określonych w przepisach BHP Następnie zaktualizować zakładową ocenę ryzyka zawodowego i procedury stanowiskowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na osoby z wszczepionymi implantami medycznymi, bo ewentualne oddziaływanie elektromagnetyczne może zakłócać pracę takich aparatów niezależnie od ogólnych norm bezwzględnych. Trzeba też precyzyjnie ustalić, ile czasu pracownicy mogą bezpiecznie spędzać w sąsiedztwie działających urządzeń. Prawidłowo nadzorowane pole elektromagnetyczne BHP sprowadza się do cyklicznych badań, wyznaczenia jasnych procedur i właściwego oznakowania obszarów roboczych.
Jak ograniczyć narażenie pracowników?
Najprostszym rozwiązaniem jest po prostu odsuwanie stanowisk od źródeł emisji i skrócenie czasu przebywania ludzi w ich pobliżu. Dużo daje też prawidłowe poprowadzenie faz, ograniczenie zbędnych pętli prądowych oraz regularny przegląd techniczny styków i połączeń szynowych. Jeśli pomiary wykażą, że pole elektromagnetyczne przekracza bezpieczne poziomy, warto od razu przestawić stałe punkty pracy w inne miejsce. Dobrze zrobione pomiary pola elektromagnetycznego w środowisku pracy dają jasną podstawę do wprowadzenia zmian technicznych, które zawsze powinny mieć priorytet przed procedurami organizacyjnymi.
Kiedy najlepsze będzie laboratorium akredytowane?
Pomiary należy zaplanować zaraz po uruchomieniu nowej infrastruktury, przy większych zmianach obciążenia sieci albo po przebudowie ciągów zasilających. Zewnętrzne akredytowane laboratorium pomiarowe powinno dysponować sprzętem i metodami dokładnie dopasowanymi do charakterystyki danej instalacji. Zanim podpisze się zlecenie, dobrze jest zweryfikować aktualny zakres akredytacji i stosowaną aparaturę. Rzetelne pomiary PEM pozwalają bez zgadywania wyznaczyć bezpieczne odległości. Natomiast oficjalny raport, jaki wyda laboratorium akredytowane, daje formalne potwierdzenie, czy wygenerowane pole elektromagnetyczne wymaga wdrożenia dedykowanych środków ochrony.