Hale produkcyjne z robotami przemysłowymi – nowe wyzwania dla BHP
Automatyzacja produkcji i rosnąca liczba robotów przemysłowych zmienia obraz współczesnych hal. Obok klasycznych maszyn pojawiają się coboty, autonomiczne wózki, a do tego komunikacja bezprzewodowa. To wszystko oznacza oczywiście większą wydajność. Jednak są to także nowe wyzwania z punktu widzenia BHP. Konieczne są zatem regularne pomiary pól elektromagnetycznych.
W środowisku, w którym gęsto działają zasilacze, falowniki, zgrzewarki czy komunikacja bezprzewodowa robotów, oddziaływanie elektromagnetyczne staje się istotnym elementem oceny ryzyka zawodowego.
Roboty przemysłowe nie funkcjonują w próżni. Są częścią szerszego ekosystemu urządzeń. Współpracują z liniami transportowymi, czujnikami, sterownikami PLC, szafami zasilającymi, systemami wizyjnymi i siecią komunikacyjną. Każdy z tych elementów generuje pewien poziom pola elektromagnetycznego o różnej częstotliwości i natężeniu. W praktyce oznacza to, że pomiar pola elektromagnetycznego nie jest opcją dodatkową, lecz ważnym elementem poprawnie wykonanej oceny środowiska pracy.
Niezbędne pomiary pól elektromagnetycznych w halach z robotami
Wraz z wprowadzaniem kolejnych robotów i systemów automatyki rośnie złożoność środowiska pracy. Operatorzy i serwisanci przebywają w pobliżu kilku źródeł PEM jednocześnie. Bardziej skomplikowane staje się więc badanie pola elektromagnetycznego w takim otoczeniu. Oddziaływanie elektromagnetyczne na człowieka trzeba rozpatrywać bowiem nie tylko w kontekście poziomów dopuszczalnych. Konieczne jest uwzględnienie także specyficznych grup narażonych – na przykład osób z rozrusznikami serca lub innymi implantami medycznymi.
Dla służb BHP oznacza to konieczność aktualizacji oceny ryzyka wraz z każdą istotną zmianą parku maszynowego. W praktyce nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że instalacja spełnia normy. Potrzebne są konkretne dane z pomiarów oraz ich poprawna interpretacja.
Nowoczesne zrobotyzowane linie produkcyjne projektuje się często w sposób modułowy. Zmiana konfiguracji stanowiska jest szybka i stosunkowo prosta. Każda taka zmiana może jednak modyfikować natężenie pola elektromagnetycznego w hali. Regularne pomiary PEM pozwalają zweryfikować, czy:
- dotrzymane są wymagania dotyczące dopuszczalnych poziomów pola dla pracowników,
- w pobliżu stanowisk pracy nie występują lokalne „gorące punkty” o podwyższonym natężeniu,
- wprowadzone zmiany nie powodują przekroczeń norm.
Rzetelne pomiary natężenia pola elektromagnetycznego są zatem bardzo potrzebne.
Rola akredytowanego laboratorium pomiarowego
W przypadku złożonych instalacji, szczególne znaczenie ma jakość i wiarygodność pomiarów. Dlatego przedsiębiorstwa decydują się niejednokrotnie na usługi, które świadczy akredytowane laboratorium pomiarowe. Taka jednostka dysponuje zweryfikowaną metodyką, odpowiednio dobraną aparaturą oraz doświadczeniem w interpretacji wyników w kontekście norm.
Dla pracodawcy oznacza to rzetelne pomiary PEM, ale także wsparcie przy ocenie, czy wyniki są bezpieczne dla załogi. Akredytowane laboratorium podpowie także jak zaplanować strefy pracy i czy potrzebne są dodatkowe środki ochrony. Raport przygotowany przez akredytowane laboratorium pomiarowe stanowi też mocny element dokumentacji na wypadek kontroli inspekcji pracy lub innych instytucji nadzorczych.